Silikon Kalıplar Neden Yırtılır? Kalıp Ömrünü Kısaltan Gerçek Nedenler
Silikon Kalıplar Neden Yırtılır?
Silikon kalıplar elastik, dayanıklı ve tekrar kullanılabilir ürünlerdir. Ancak bu dayanım sınırsız değildir. Kalıplar, kullanım şekline bağlı olarak zamanla yıpranır; yanlış uygulamalarla ise çok kısa sürede yırtılabilir.
Yırtılmaların büyük bölümü üretim hatasından değil, uygulama sırasında yapılan müdahalelerden kaynaklanır.
Silikon Kalıp Yırtılmasına Neden Olan Temel Faktörler
1) Pürmüz ve Çakmak Kullanımı
Epoksi dökümü sırasında oluşan baloncukları yok etmek amacıyla silikon kalıp üzerinde pürmüz veya çakmak kullanımı, kalıp yırtılmalarının en yaygın nedenlerinden biridir.
Bu yöntem baloncukları yüzeyden geçici olarak yok etse de, silikonun elastik yapısını bozarak kalıbın zamanla gevrekleşmesine neden olur. Özellikle tekrarlanan ısı uygulamaları, kalıbın erken yırtılmasına yol açar.
Baloncuk kontrolü için imkan varsa vakum makinesi tercih edilmelidir. Vakum imkanı yoksa epoksi karışımı yavaş ve kontrollü şekilde, homojen olana kadar karıştırılmalı; döküm kalıba yüksekten, ip gibi ince bir akışla yapılmalıdır.
Döküm sırasında ve sonrasında kalıba hafif vibrasyon uygulanması, yüzeysel ve alt bölgelerde kalan baloncukların dışarı çıkmasına yardımcı olur. Epoksi kurumaya bırakılmadan önce vibrasyon işlemine devam edilmelidir.
2) Epoksinin Kalıp İçinde Kontrolsüz Kimyasal Tepkimeye Girmesi
Epoksi karışımı kalıba dökülmeden önce mutlaka karışım kabında ilk reaksiyonunu kontrollü şekilde geçirmelidir. Bu aşama atlandığında epoksi, kalıp içinde ani ve kontrolsüz bir ekzotermik reaksiyona girer.
Bu durum kalıbın hızla ısınıp ardından hızlı şekilde soğumasına neden olur. Plastik ve kauçuk yapıda olan silikon kalıplar bu ani sıcaklık değişimlerinden olumsuz etkilenir ve zamanla gevrekleşir.
Kontrolsüz reaksiyonlar sırasında epoksi, kürlenme esnasında kalıp yüzeyine aşırı şekilde tutunabilir. Bu durum kalıptan çıkarma sırasında yırtılmalara sebep olur.
3) Kalın ve Kontrolsüz Dökümler
Kalın epoksi dökümleri sırasında açığa çıkan yüksek ısı, silikon kalıpların yapısını zayıflatır. Isı kalıp içinde hapsolduğunda, kalıbın elastik yapısı bozulur ve yırtılma riski artar.
Bu nedenle kalın uygulamalarda tek seferde döküm yerine katmanlı döküm tercih edilmelidir.
4) Kalıbın Yanlış Temizlenmesi ve Yüzeyin Zedelenmesi
Epoksi kürlendikten sonra ürünün kalıptan aceleyle veya zorlayarak çıkarılması, kalıp yüzeyinde kılcal ya da derin çizikler oluşturabilir. Ayrıca baloncuklara müdahale ederken sert cisimlerle kalıbın çizilmesi, epoksinin bu noktalardan kalıba yapışmasına neden olur.
İç yüzeyi parlak olan silikon kalıplar, çıkan epoksi ürünün de parlak olmasını sağlar. Ancak döküm sayısı arttıkça kalıp yüzeyi matlaşır ve epoksinin kalıba yapışma eğilimi artar.
Kalıp üzerinde epoksi kalıntısı bırakılması, sonraki dökümlerde yırtılma riskini ciddi şekilde artırır.
5) Yanlış Temizlik ve Saklama Alışkanlıkları
Silikon kalıplar tel, sert fırça veya yüzeye zarar verecek kimyasallarla temizlenmemelidir. Temizlik mümkün olduğunca sıcak su ve yumuşak süngerle yapılmalı, ardından yumuşak bir kağıt havlu ile kurulanmalıdır.
Temizlenen kalıplar doğrudan güneş ışığına maruz bırakılmamalıdır. Güneş ışığı silikonun rengini soldurur, elastik yapısını bozar ve zamanla kalıbın gevrekleşerek yırtılmasına neden olur.
En Çok Yırtılan Kalıp Bölgeleri
- İnce kenarlar ve köşeler
- Derin ve dar detaylı alanlar
- Kalıbın taban bağlantı noktaları
- Sık esnetilen çıkış bölgeleri
Sık Sorulan Sorular
Silikon kalıp ilk dökümlerde neden yırtılır?
Genellikle aceleyle yapılan çıkarma işlemleri, yüksek ısıya maruz bırakma veya yanlış baloncuk müdahaleleri nedeniyle oluşur.
Yırtılan kalıp tekrar kullanılabilir mi?
Küçük yırtıklar bazı dökümlerde tolere edilebilir, ancak yırtık ilerleyen kullanımlarda büyüme eğilimindedir.
Her silikon kalıp zamanla yırtılır mı?
Doğru kullanım, kontrollü döküm ve uygun temizlikle silikon kalıplar uzun süre sorunsuz kullanılabilir.
Sonuç
Silikon kalıp yırtılmaları çoğu zaman kaçınılmaz değil, önlenebilir problemlerdir. Kalıbın yapısını ve epoksinin davranışını doğru anlamak, kalıp ömrünü ciddi ölçüde uzatır.
Doğru Kullanım, Uzun Ömürlü Kalıp
Silikon kalıplar hassas ürünlerdir. Doğru tekniklerle kullanıldığında hem daha fazla döküm alınır hem de daha kaliteli sonuçlar elde edilir.